شهاب‌الدين دولت آبادى هندى ، نقل شده كه مؤلّف كتاب الصحائف اين حديث شريف را به احمد و بيهقى نسبت داده ؛ آنجا كه گفته است : احمد و بيهقى در فضائل صحابه از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل كرده‌اند : هر كه مىخواهد علم آدم و تقواى يوشع و بردبارى ابراهيم و شكوه موسى و بندگى عيسى را ببيند ، به چهرهء على بنگرد . نويسندهء الصحائف نه تنها - در مقام پاسخ به دلالت اين حديث بر امامت اميرالمؤمنين عليه السلام - روايت اين حديث را توسّط احمد بن حنبل انكار نكرده ، بلكه در صحّت آن ترديدى روا نداشته و گفته است : حقّ آن است كه هر يك از خلفاى چهارگانه ، بلكه هر يك از صحابهء پيامبر صلى الله عليه و آله در نزد خدا گرامى و به فضائل نيكو آراسته‌اند و طعن و نكوهشِ هيچ يك از ايشان روا نيست ؛ چرا كه طعن در حقّ تنها يكى از آنها موجب كفر است . « 1 » نويسندهء كتاب « الصحائف » شيخ شمس الدين ، محمّد بن اشرف حسينى سمرقندى است . چلبى درباره‌اش مىنويسد : كتاب « آداب الفاضل » اثر شمس الدين محمّد بن اشرف حسينى سمرقندى ، حكيم و محقّق و صاحب « الصحائف » و « القسطاس » ، در گذشته در حدود سال 600 است . « الصحائف » از مشهورترين كتابهاى فنّ است . . . و بر آن شرحهايى نگاشته شده است . « 2 » چلبى كتاب « الصحائف » را اين گونه ياد كرده است : آغاز « الصحائف » در علم كلام است و با جملهء الحَمْدُ للَّهِ الَّذِي اسْتَحَقَّ الْوُجوُدَ وَ الْوَحْدَةَ شروع مىشود . اين كتاب در بردارندهء يك مقدّمه ، شش صحيفه ، و خاتمه است . « 3 » همو دربارهء كتاب « القسطاس » گفته است : « قسطاس الميزان » يعنى منطق ، اثر شمس الدين محمّد سمرقندى ، صاحب الصحائف ، مشتمل بر يك مقدّمه و دو مقاله است . مقالهء نخست در تصوّرات و دومين مقاله دربارهء تصديقات است . « 4 »

--> ( 1 ) . هداية السعداء ( نسخهء خطّى ) ، هدايت نخست ، جلوهء هفتم . ( 2 ) . كشف الظنون 1 / 39 . ( 3 ) . كشف الظنون 2 / 1075 . ( 4 ) . همان / 1326 .